CO2 gebruik in het aquarium uitgelegd

CO2 in het aquarium: De sleutel tot een weelderige plantenbak

Je ziet ze wel eens: van die prachtige aquascapes met dieprode planten, frisgroene tapijtjes en planten die letterlijk zuurstofbelletjes produceren ("assimilatie"). Het geheim? Bijna altijd een goed afgesteld CO2-systeem. Hoewel CO2 vaak als 'ingewikkeld' wordt gezien, is het in feite de belangrijkste bouwsteen voor je planten. In dit artikel leggen we uit waarom CO2 onmisbaar is, hoe je het veilig toedient en waar je op moet letten bij de techniek.

Waarom is CO2 de motor van je aquarium?

Planten groeien door middel van fotosynthese. Hiervoor hebben ze drie dingen nodig: licht, voedingsstoffen (zoals nitraat en fosfaat) en koolstof (CO2). Je kunt het vergelijken met een motor: licht is het gaspedaal, CO2 is de brandstof. Geef je veel licht maar te weinig CO2? Dan raakt de motor oververhit en grijpen algen hun kans.

In een gemiddeld aquarium produceren vissen en bacteriën wel wat CO2, maar dit is voor de meeste planten simpelweg niet genoeg. Zodra je de verlichting boven je bak opschroeft, stijgt de vraag naar CO2 direct. Ontstaat er een tekort? Dan zie je dat vaak aan:

• Stagnerende groei: De planten lijken 'stil' te staan.
• Vervormde bladeren: Nieuwe blaadjes groeien krom of blijven klein.
• Algenoverlast: Vooral baardalg en draadalg zijn beruchte indicatoren van een instabiel of te laag CO2-gehalte.
• Gaten of verslijming: De plant probeert voeding uit zijn eigen bladeren te halen (vaak bij oudere bladeren).

Twee manieren om koolstof toe te dienen

Niet elk aquarium heeft direct een dure gasinstallatie nodig. Er zijn grofweg twee manieren om je planten van koolstof te voorzien:

1. Vloeibare koolstof (De 'vloeibare CO2')

Producten zoals EasyCarbo-achtige producten worden vaak vloeibare CO2 genoemd, maar technisch gezien is het een koolstofvervanger. Het is ideaal voor kleinere bakken of aquaria met minder veeleisende planten.

• Voordeel: Goedkoop in aanschaf en werkt sterk tegen algen.
• Nadeel: Je moet het elke dag handmatig doseren. Bij een te hoge dosering kan het schadelijk zijn voor sommige planten (zoals Vallisneria) en je vissen. Zorg bij gebruik altijd voor een goede oppervlaktestroming voor voldoende zuurstof.

2. Gasvormige CO2 (De professionele aanpak)

Wil je echt die weelderige groei en een stabiel systeem? Dan is een systeem met een hervulbare gasfles de beste keuze. Dit werkt met een constante toevoer van echt CO2-gas, wat veel efficiënter wordt opgenomen door planten.

De anatomie van een CO2-systeem: Wat heb je nodig?

Een compleet systeem bestaat uit verschillende onderdelen die nauw samenwerken. Als je voor een van onze complete CO2 sets kiest, zit het meeste hieronder al in het pakket:

• Gasfles: De bron van je CO2. Meestal gevuld met 500 gram of 2 kilo vloeibaar gas onder hoge druk.
• Drukregelaar: De flesdruk is veel te hoog voor je aquarium. De regelaar brengt dit terug naar een veilige werkdruk van ca. 1,5 tot 2 bar.
• Magneetventiel: Essentieel voor de veiligheid. Planten verbruiken 's nachts geen CO2, maar produceren het juist zelf. Met een magneetventiel op een tijdklok schakel je de toevoer 's nachts uit, zodat je vissen niet stikken.
• Bellenteller: Hiermee maak je de onzichtbare gasstroom zichtbaar. Je telt simpelweg het aantal bellen per seconde om je dosering af te stellen.
• Diffuser: Het gas moet oplossen in het water. Een diffuser perst het gas door een fijn keramisch schijfje, waardoor er duizenden microbelletjes ontstaan die makkelijk door het water worden opgenomen.
• CO2-slang: Gebruik nooit een gewone luchtslang! CO2 is een vluchtig gas dat door standaard rubber heen lekt. Gebruik altijd een speciale drukvaste slang.

De balans vinden: Hoeveel moet je doseren?

Het doel is meestal een CO2-gehalte van 20 tot 30 ppm (mg/l). Maar hoe weet je of je dat bereikt hebt?

De meest betrouwbare methode is de drop checker (continu-test). Dit is een glazen bolletje in je aquarium met een speciale vloeistof:

• Blauw: Te weinig CO2 (tijd om de bellen per seconde iets op te schroeven).
• Groen: De 'Sweet Spot'. Optimaal voor planten en veilig voor vissen.
• Geel: Gevaar! Te veel CO2. Draai de kraan direct dicht en zorg voor extra beluchting.

Tip van de expert: CO2 beïnvloedt ook je pH-waarde. Hoe meer CO2 je toevoegt, hoe lager (zuurder) je pH wordt. Door je KH-waarde stabiel te houden, voorkom je grote schommelingen die stressvol kunnen zijn voor je vissen.

Praktische tips voor een vliegende start

1. Begin rustig: Start met 1 bel per seconde per 100 liter water en kijk hoe de drop checker na een paar uur kleurt.
2. Timing is alles: Laat de CO2 ongeveer een uur voordat het licht aangaat starten. Zo is er al voldoende koolstof aanwezig zodra de planten "wakker worden". Schakel de CO2 ook weer een uur voor het licht uitgaat uit.
3. Stroming: Zorg dat de microbelletjes uit de diffuser door de hele bak worden verspreid. Belletjes die direct naar het oppervlak stijgen, zijn verloren energie.

Klaar om je planten de boost te geven die ze verdienen? Met de juiste techniek is een gezonde, algenvrije bak voor iedereen bereikbaar.